Basisinkomen en technologie experiment

Ik ben bezig met een experiment op te zetten dat gebaseerd is op het verband tussen basisinkomen en technologie. De basis van het experiment is dat we uitgaan van overvloed en niet vanuit schaarste. Dat betekent dat we het basisinkomen niet zien als iets wat alleen bedoeld is als een soort vervanging van een uitkering. Het is voor iedereen omdat we geloven dat mensen dan hun potentieel nog beter gaan benutten en gaan doen wat ze echt willen.

In mijn experiment geef ik mensen een basisinkomen voor een periode van 3 jaar, zonder enige voorwaarden, de enige voorwaarden is dat ik ze mag volgen in wat ze doen.  Het is daarbij wel van groot belang dat we deelnemers hebben vanuit alle lagen van de bevolking en achtergronden omdat er anders al direct een oordeel gaat ontstaan over bepaalde groeperingen van mensen. De keuze voor 3 jaar is ook heel belangrijk. Als het korter dan 3 jaar is laten mensen geen nieuw gedrag zien omdat ze weten dat het maar tijdelijk is. Bij 3 jaar is het statistisch lang genoeg om realistische data te verkrijgen.  Mijn experiment bestaat uit een aantal delen:

  1. De Studio/incubator

Ik wil een studio neerzetten waar mens en technologie fysiek bij elkaar komen.  De studio is een rauwe plek die laat zien en voelen waar onze geschiedenis als mens ligt . Maar is ook ingericht met alle vormen van technologie die mogelijk is, en met veel natuur omdat we weten dat dit de creativiteit van mensen bevordert. Daarnaast is het een plek die inclusief is en waar iedereen welkom is (ook van buiten het experiment) Over culturen en grenzen heen en waar me kan leren met elkaar. De studio is zowel fysiek als digitaal.

Mijn hypotheseis dat mensen met een basisnkomen uit overvloed kunnen denken en innovatieve plannen gaan opzetten die raken aan mens & technologie.  Mensen gaan die dingen doen waar ze aan bij willen dragen en niet stilzitten. Dat brengt een hoop waarde voor de maatschappij.Wij faciliteren iedereen die in de studio kan en wil komen op 2 vlakken. Enerzijds door de nieuwste technologie beschikbaar te hebben en anderzijds dat we ze helpen bij het ontdekken van hun passies, potentieel en waarden.Daarnaast zal de studio een plek worden waar we ook zelf experimenteren met de toekomst van werk en werkvormen.  Wellicht kunnen we samenwerking met een locatie zoals Epicenter Amsterdam?

Wat voor werk ontstaat er als mens & robot samen en wat is voorwaardelijk voor mensen onderling? Deze mogelijkheden bieden we ook aan bedrijven en teams zodat zij hier ervaring mee op kunnen doen en in aanraking kunnen komen met innovatie en innovatief gedrag. Een ludiek initiatief in dit kader bijvoorbeeld is Hubot: het uitzendbureau voor robot en mens. Het initiatief laat met zestien futuristische beroepen zien dat robots mensen niet per se hoeven te verdringen, maar dat robots en mensen door samenwerking elkaar juist kunnen versterken. Zo werd mij in de bijbehorende test http://hubot.org/job-testaangeraden om een zingende postbezorger te worden, waarbij de drone de pakketjes brengt en ik het pakket vergezel met een door de ontvanger gekozen lied. Daarmee worden mijn kwaliteiten kennelijk het beste benut. Natuurlijk is dit geen echt uitzendbureau, maar het zet ons wel aan het denken over kansen, mogelijkheden of bedreigingen.

Een bedrijf dat op dit terrein een echte stap durft te wagen, is Deep Knowledge Ventures in Hongkong. Al een aantal jaar heeft deze venture capitalist een AI-robot in de bestuurskamer. Deze robot, VITAL, kan data analyseren en daarmee succesvolle investeringen voorspellen. VITAL heeft evenveel zeggenschap als alle andere bestuursleden over de investeringen. De verwachting is dat VITAL straks ook mee mag beslissen over alle financiële beslissingen die binnen het bedrijf genomen worden. De robot is niet gehumaniseerd, zit niet op een stoel, maar is een algoritme dat aanbevelingen doet.

Wij onderzoeken vervolgens een aantal zaken met een antropologische vorm van onderzoek. Gezien de vorm en ook de tijdsduur zou ik dit niet direct academisch willen onderzoeken maar via andere onderzoeksvormen.

  • Hoe werken mens en technologie samen vanuit potentieel?
  • Welke Ideeën en innovatie ontstaan er?
  • Welke taken neemt technologie over?
  • Wat voor banen bestaan er of ontstaan er waarbij robot en mens samenwerken?
  • Hoe werken mens en technologie samen vanuit potentieel?

Daarnaast willen we onderzoeken wat het voor de mensen zelf betekent. Zijn ze gelukkiger, gezonder, actiever etc. Alles wat we ervaren en leren is transparant en voor iedereen beschikbaar.  We hopen hiermee inspiratie te kunnen bieden aan mensen in het bedrijfsleven, de politiek en de werkende mens.

2) De rol van technologie in het realiseren van een basisnkomen

Van wie is onze technologie? Van wie is het internet? Als er straks 5G netwerken zijn, van wie is dat? Veel van de oorsprong van technologie wordt ontwikkeld vanuit overheidsinitiatieven, gerealiseerd door ons belastinggeld, waar veel bedrijven ook weer profijt van hebben bij hun producten- en dienstenaanbod. Is het niet zinvol om gezamenlijk te gaan bepalen hoe we zorgen dat de enorme vooruitgang in technologie ook een positieve impact heeft op hoe wij als maatschappij inkomensongelijkheid aanpakken? Of hoe we zorgen dat iedereen meekomt in deze snelle ontwikkelingen van technologie? Zodat het niet zo is dat mensen achterblijven, achterop raken en een uitzichtloos bestaan hebben? Dat al die mensen die bang zijn dat ze hun werk verliezen aan robots gelijk krijgen?

Door middel van een samenwerking met een aantal (Nederlandse) bedrijven, wil ik gaan experimenteren met deze vraagstukken. Neem bijvoorbeeld een bedrijf als Albert Heijn. Ik moet tegenwoordig zelf mijn boodschappen scannen bij de AH. Dat levert geld op voor AH en voor de ontwikkelaar van de scanners. Maar wat heb ik eraan? Ik doe nu het werk van een ander, namelijk het scannen en afrekenen van mijn boodschappen. Daarnaast had ik altijd een goede relatie met de kassières, dus vanuit sociale cohesie ligt hier ook een vraagstuk. Samen met dit soort bedrijven wil ik op zoek gaan naar een samenwerking tussen hun technologische vooruitgang en de rol die ze spelen in de maatschappij of wat zij terug kunnen doen voor hun klanten.

Een ander experiment wil ik graag uitvoeren met een bedrijf dat een business model heeft op data. Als zij verdienen aan mijn data, dan zou ik toch mee kunnen delen in deze pot? In plaats van dat ik Spotify betaal voor hun diensten moeten zij mij betalen omdat ze een business model hebben dat mijn stemmingen verkoopt aan adverteerders? Als de politiek kijkt naar regelgeving rondom deze issues, wil ik graag samenwerken aan oplossingen om het samen beter te maken. De nieuwe vorm van CSR voor techbedrijven. Ook dit wil ik graag wetenschappelijk laten onderzoeken vanuit de management theorie.

CSR kennen we momenteel van bedrijven om bij te dragen aan bijvoorbeeld de VN-doelstellingen. Echter willen we kijken of we een nieuwe CSR paradigm shift kunnen realiseren bij tech bedrijven. Vanuit de strategic management theorie kunnen we dan zo ook een bijdrage leveren aan het debat over  de 5erevolutie.

Een voorbeeld waarmee ik ook graag zou willen experimenteren in Nederland is de Amerikaanse start-up-incubator Y Combinator. Dit is een van de bedrijven die experimenteert met het basisinkomen. Van de inkomsten uit andere investeringen hebben zij honderd families voorzien van een basisinkomen, om te zien hoe dit deze mensen helpt om creatieve initiatieven te ontwikkelen. Via data uit deze experimenten willen ze graag leren wat er gebeurt. Denk maar niet dat deze families achterover zijn gaan leunen en lekker niets deden. Wij mensen zijn een ondernemend soort. Dus vakmanschap, businessideeën, zorg en educatie krijgen ineens meer aandacht en tijd van deze families, en bieden de 21ste-eeuwse samenleving zo nieuwe kansen.

Het basisinkomen is geen liefdadigheid. De verwachting is dat dit model de maatschappij verder brengt. Geen directe winst voor de investeerder, maar wel voor ons allen. Het zorgt voor de groei van het bruto nationaal geluk en een gezonder leven met minder ziektekosten. Want leven met stress en angst in een baan die wellicht niet goed voor je is, is ongezond. Het idee achter een start-up-incubator als Y Combinator is vergelijkbaar met het idee van ondernemen van Henry Ford. Hij wilde niet alleen auto’s verkopen, maar wilde er ook voor zorgen dat meer families welvarender zouden worden.

Niet al deze experimenten dragen direct en volledig bij aan een basisnkomen voor alle Nederlanders, maar zal wel aantonen hoe we meer van onze technologische ontwikkelingen kunnen profiteren.

3) Nieuwe definities rondom werk & inkomen: de toekomst van werk

Tot slot vind ik het ook heel erg belangrijk om een rol te gaan spelen in het debat over de toekomst van werk op een tweetal vlakken:

  • Welke banen hebben daadwerkelijk toegevoegde waarden voor onze maatschappij en hoe willen we die belonen. Denk daarbij aan educatie en zorg bijvoorbeeld. Als zij zoveel waarden toevoegen, dan zou dat ook anders beloond kunnen worden. Of willen we als maatschappij misschien net als China ouders waarderen voor hun inzet bij kinderen? Of al dat vrijwilligerswerk dat momenteel gedaan wordt, moet dan niet gewoon beloond worden. Dit zal met name een debat zijn met ideeën en inspiratie. Het is momenteel lastig om daar een experiment mee te doen.
  • Vervolgens zou ik ook graag met een aantal bedrijven samen willen werken om te kijken naar de toekomst van werk als mens en robot samen. Als Philips robots maakt die kunnen opereren, wat betekent dat voor de chirurg zelf? Welk potentieel kan hij of zij dan wellicht (nog) meer gaan gebruiken? Phiiips zal dan verantwoordelijkheid kunnen nemen in deze discussie, wellicht omscholing. Ook een KLM bijvoorbeeld kan hier een rol in spelen, wellicht vanuit CSR. Tuurlijk kan alles geautomatiseerd worden maar wil KLM niet ook een verantwoordelijkheid nemen in de verbinding tussen mensen? Of dat ik als reiziger een blij gevoel krijg van mens tot mens en dat het niet alleen maar gaat over efficiëntie? Hierbij willen we een aantal ideeën ontwikkelen en samen gaan werken met verschillende bedrijven en werknemers om hier mee te experimenteren.

Met dit alles hopen we natuurlijk ook de politiek in beweging te krijgen en anders te gaan kijken naar de toekomst van werk. Blijft het niet raar dat het investeren in technologie een aftrekpost is terwijl mensen geld kosten via loonheffing? Wil je meer weten? Mail me dan via saskia@saskianijs.com